Handen af van Graethei -OETGESJREKECOLUMN – De Limburger

Vanuit mijn kamer zie ik dat het nog rustig is op Graethei. Het bevrijdingsfront houdt er nog geen oefeningen, er worden nog geen schuttersputten gegraven en ik zie nog geen buurtbewoners vastgeklonken aan de hoogspanningsmast of vastgelijmd aan het wegdek van de Oude Baan. Misschien wel tekenend voor de vredige bevolking van de buurtschap ten zuiden van Born.

Want ondanks de verkeersveilige metamorfose van afgelopen jaar is er reden genoeg voor opstand, lijkt me zo. Ga maar na: na vijftig jaar protesteren tegen het verkwanselen van het groene karakter van het gebied is er nog steeds de dreiging van uitbreiding van grote chemische buur Chemelot. Aan de oostkant knabbelt Rijkswaterstaat stukjes grond weg om de A2 breder te maken. Westelijk klinkt al ruim vier maanden het aanhoudende gerammel van grind in het verbrede kanaal en dan staat er nog een hoogspanningsstation gepland met een leidingenknooppunt. En wat te denken van de vrachtwagen-tsunami, wanneer de ontgrindingen er gaan komen? Je zou voor minder in het geweer komen.

Op de website van de buurtvereniging lees ik de geschiedenis van Graetheide, het gebied omringd door veertien dorpen, die het gebied ongeveer duizend jaar beheerden. Dat gebeurde zo intensief dat er van de landerijen en het aanwezige bos niet veel meer overbleef dan een kale heivlakte. Uiteindelijk werd de grond verdeeld en kreeg ieder dorp een stukje dat ze konden verpachten of verkopen. Of inpikken ten koste van het hele gebied, waar steeds minder gemeenschappelijke grond overbleef. De veelal arme boertjes waren daar niet gelukkig mee. Ze kwamen in opstand en zetten druk op de bestuurders. En terecht.

Zouden ze nu ook weer moeten doen. Laat de inwoners van die omringende dorpen, die bijna duizend jaar profiteerden van de opbrengsten van Graethei, zich nu na al die jaren nog een keer samenpakken en massaal opkomen voor het leefbaar houden van dit fraaie stukje Limburgse taille. Dat hoeft niet weer met hooivorken of dorsvlegels tegen de veldwachters zoals in de negentiende eeuw, maar door er zo massaal mogelijk in ANWB-jacks op elektrische fietsen op uit te trekken en er dan op aandringen, dat er eindelijk een fietspad moet komen langs de Postbaan. Zóveel wandelen en fietsen dat er helemaal geen ruimte overblijft voor de graafmachines en vrachtwagens van de ontgrinders en zo’n hoogspanningsstation onverantwoorde risico’s met zich mee brengt. 

Handen af van Graethei en de grond terug naar de bewoners van de veertien dorpen. Ze hebben wel recht op wat groen in hun omgeving.

Paul Heffels. Columnist © De Limburger
21-01-2025