Gebiedsvisie Chemelot en omgeving

[Update: jan-2022] Verslag online werkbezoek Geert Gabriels over gebieden Lexhy en Graetheide

Werkbezoek GroenLinks gedeputeerde Geert Gabriels aan Graetheide | GroenLinks Sittard-Geleen


[Update: dec-2021]

Vorige week donderdag is tijdens de raadsvergadering van Sittard-Geleen de gebiedsvisie ‘Chemelot en omgeving’ onderwerp van gesprek geweest. Het tot stand komen van deze gebiedsvisie is het resultaat van 1 /1/2 praten met alle betrokkenen. Het belangrijkste resultaat van die gebiedsvisie is dat Graetheide groen blijft; een belangrijk winstpunt na 40 jaar strijd! Met speciale dank aan het Graetheidecomité, voor de afgelopen 40 jaar maar ook omdat zij ons vandaag de dag, met hun inhoudelijke expertise, bij de les houden. 

We waren evengoed verrast dat de ontgrindingsplannen van het gebied Graetheide nog steeds in de gebiedsvisie waren opgenomen. Weliswaar als ‘nog nader te onderzoeken’, maar evenmin. Wij gingen er namelijk vanuit dat ontgrinding niet langer aan de orde was. 

Zo’n 1 ½ jaar geleden voerden wij de eerste gesprekken met de firma L’Ortye, die de ontgrinding zou willen uitvoeren. In deze gesprekken hebben wij samen met bewonersraden van omliggende dorpen en het Graetheide comité, enkele cruciale randvoorwaarden benoemd. Deze voorwaarden moesten eerst worden onderzocht voor er überhaupt met het maken van een projectplan gestart zou worden. 

Uitgangspunt voor het gebied Graetheide, ten zuiden van onze straat is: 

  • Natuurontwikkeling in combinatie met landbouw. Wenselijk zou zijn het gebied open te breken voor recreatie. Als laatste stukje onbebouwd gebied is Graetheide in de Westelijke Mijnstreek van groot belang voor de leefbaarheid. In een tijd waarin iedere boom telt, hebben wij in deze drukke omgeving vooral behoefte aan meer natuur. De reeds 10 jaar geleden beloofde natuurlijke Oost-West verbindingszone is bijvoorbeeld nog steeds niet gerealiseerd. 
  • Ook werd in dit perspectief de nadrukkelijke wens van zowel ons als de omliggende dorpen uitgesproken een deel ter beschikking van landbouw te blijven stellen. 
  • Wij willen af van de dreiging van industriële ontwikkeling door grondeigenaar DSM. L’Ortye zei ons toe dat zij het gebied willen opkopen en na afgraving overgedragen aan natuurmonumenten. Deze afspraak zal indien het zover komt zwart op wit worden vastgelegd. Ondanks de intentie van L’Ortye, heeft DSM inmiddels laten weten niet van plan te zijn het gebied af te staan.
  • Indien het ontgrinden nadelige gevolgen zou hebben voor de aanvoer van grondwater van de Kingbeek of de flora en fauna aldaar, zou van ontgronding worden afgezien. Dit dient verder te worden onderzocht. Naar aanleiding van een presentatie van de werkgroep Kingbeek, waarin zij de nadelige gevolgen van ontgrinding op de Kingbeek benadrukten, gingen wij ervan uit dat het plan voor ontgrinding op Graetheide een gelopen zaak was. Inmiddels zijn wij geïnformeerd over een quick scan die is uitgevoerd in opdracht van de firma L’Ortye, waarmee het effect op de ontgrinding van het gebied is onderzocht. Hieruit blijkt dat het aanleggen van kleine plasgebieden zelfs een positief effect op de Kingbeek zou hebben. Wat is waar? Beide onderzoeken zijn uitgevoerd door partijen met tegengestelde belangen. Wij weten het niet, maar zouden het graag onafhankelijk onderzocht willen zien. Daarom zullen wij een verzoek hiertoe indienen bij de gemeente zodra dit relevant wordt in het proces. 
  • De afvaardiging van buurtbewoners Graetheide kan niet spreken voor alle bewoners. Wij (Kirsten, Richard en Marjon) fungeren als spreekbuis van en naar de bewoners maar kunnen niet beslissen. We bevinden ons nog steeds in de onderzoeksfase en wij zijn in dit stadium betrokken om de juiste vragen te stellen en onze belangen in prematuur stadium kenbaar te maken. Mochten de plannen ooit concreet worden, zullen alle bewoners van Graetheide betrokken moeten worden.

De eerste onderzoeksresultaten van de Kingbeek en de reactie van DSM deden ons vermoeden dat ontgrinding op Graetheide een gelopen zaak was. Nieuwe inzichten m.b.t. de Kingbeek schijnen een nieuw licht op de zaak. Wij zijn als afvaardiging van Graetheide onveranderd in ons standpunt. Met uitgangspunt natuur in combinatie met landbouw zullen wij verschillende wegen verkennen. Uit welke hoek zal geld komen om in natuurontwikkeling in het gebied te investeren en bewoners bij dat proces te betrekken? De gemeente? Natuurorganisaties? Deze vraag zullen wij t.z.t. bij de gemeente stellen. 

Wij hebben er geen vertrouwen in dat DSM zal handelen in ons belang. Dit wantrouwen komt voort uit loze beloften (we hebben nog steeds geen fietspad of natuurlijke verbindingszone), plannen die ons belang van de omgeving ondermijnen (plannen zoals zonneweide, visitor center en insteekhaven) en de houding van afgevaardigden van DSM in de klankbordsessies. Misschien is het perspectief voor natuurontwikkeling wel rooskleuriger wanneer dit het businessmodel van een commerciële partij is.

Nee wij zeggen niet volmondig ja tegen ontgrinding omdat nog niet alle aspecten grondig zijn onderzocht. Wel zijn wij ervan overtuigd dat op grond van feiten een open dialoog met belanghebbenden georganiseerd moet worden om tot de beste oplossing voor Graetheide te komen. Waarin wij natuur en landbouw de ruimte krijgen, en wij daar als bewoners veilig van kunnen genieten. 


Definitieve gebiedsvisie

[Update: nov-2021]

De definitieve gebiedsvisie Chemelot en omgevings is inmiddels gepubliceerd. U kunt deze hier raadplegen. ( Onder het kopje ‘Downloads’ kunt u diverse documenten raadplegen.


Onderstaand kunt u het rapport ” Landschapsverkenning Graetheideplateau en Stad-Landzone de Grave ” raadplegen. Deze input dient als een van de bouwstenen voor de Gebiedsvisie Chemelot en omgeving. Kirsten de Grave, Richard Coenen en Marjon Olijve zijn bij het opstellen betrokken geweest. 

DSM ontwikkelt onze achtertuin en iedereen vindt daar iets van maar ….. Wat vinden wij eigenlijk?

Contactpersonen:

  • Richard Coenen;
  • Kirsten Hendrix;
  • Marjon Heutmekers

Correspondentie

Wat leeft- en speelt er?

De omgeving van Graetheide veranderd. Het Julianakanaal is verbreed. De snelweg A2 wordt verbreed en ook vanuit het zuiden wordt er aan onze groene omgeving gesnoept. DSM is eigenaar van het gebied tussen de onze straat en het Chemelot terrein. Zij zijn voornemens dit gebied te ontwikkelen. De invulling komt voort uit hun eigen beleid. DSM heeft het voornemen uitgesproken het gebied her in te richten, daarbij zouden “opwekking van duurzame energie, in combinatie met landbouw, natuur en recreatie” een plek krijgen. DSM zoekt de verbinding met de belanghebbenden in de omgeving bij het ontwikkelen van deze plannen. Het gebied kent vele belanghebbenden, de standpunten omtrent de herinrichting van het gebied zijn dan ook uiteenlopend. Baeter Buurten is uitgenodigd als aanspreekpunt voor omwonenden. Via deze website houden wij u op de hoogte van de ontwikkelingen, zover ons bekend.

Januari 2021 – Uitslag enquête buurtbewoners

De volgende input willen we namens de buurtbewoners van buurt Graetheide met jullie delen. We hebben recentelijk een enquete uitgevoerd n.a.v. de jongste resultaten uit de gebiedsvisie. Via de buurtapp is er een link verstuurd naar alle 100 huishoudens. Hierop zijn 32 reacties binnengekomen.

We hebben de reacties verwerkt. In vraag 1 hebben we de buurtbewoners  blanco hun oordeel laten vellen over de inrichting van het gebied. Die vraag leverde de onderstaande resultaten op:

In vraag 2 zijn we wat specifieker geworden met het schetsen van een aantal scenario:

  • a. niets doen
  • b. aanleg van een fietspad
  • c. natuurontwikkeling noordzijde (ecologische verbindingszone)
  • d. natuurontwikkeling met ontgrinding
  • e. windmolens (dit is nog niet ter sprake gekomen, maar wij zouden graag preventief willen vragen hoe jullie aankijken tegen de komst van windmolens)
  • f. industrie

Algemeen kunnen we de volgende conclusies trekken.

  • Tegenvallende response (32 van 100 huishoudens)
  • Bijna uniforme stellingname tegen industrie
  • Veel mensen geven aan dat ze willen verhuizen als industrieplannen doorgevoerd worden
  • Er is nog te weinig informatie beschikbaar om een oordeel te kunnen vellen over ‘natuur door ontgrinden’
  • Aanleg fietspad en ecologische verbindingszone kan op veel steun rekenen

November 2020 – Update Project Sky
En toen was het stil rondom het project sky. Het project is blijkbaar een stille dood gestorven.
Ondertussen blijft de gemeente ons via de klankbordgroep informeren. Maar eerlijk is eerlijk, na het in oktober 2019 gepubliceerde “landschapsverkenning Graetheideplateau” valt er weinig nieuws te melden. Corona draagt daar ongetwijfeld aan bij. Er wordt door het “ontwerpteam” verder gewerkt aan de gebiedsvisie. Wij (Burgerparticipatie Graetheide) zijn niet betrokken in dat proces, behalve kennisname vanuit de klankbordgroep. In een evaluatie van de klankbordgroep (eerder dit jaar) hebben wij een kritisch geluid laten horen omdat wij vinden dat er in de klankbordgroep veel aandacht voor het proces is en weinig aandacht voor de inhoud. Dat is nog niet veranderd en heeft er mede toe geleid dat wij ten aanzien van die inhoud wat vaker samen optrekken met het Graetheidecomité.

Afgelopen zomer is het Graetheidecomité benaderd door de firma L’Ortye. https://www.lortye.eu Zij hebben hun oog laten vallen op het gebied van DSM, ten zuiden van onze straat, en zien kansen in de ontwikkeling ervan. Wij hebben samen met Graetheidecomité kennis gemaakt met de directie van L’Ortye. Tijdens deze kennismaking legde zij hun werkwijze uit. Een interessante aanpak waarbij de kwaliteit van de leefomgeving centraal staat en ontgrinden een hefboom is die realisatie hiervan mogelijk maakt. We kennen allemaal de natuurontwikkeling rondom het grensmaas project consortium. Een jarenlang project, met een prachtig eindresultaat. Een dergelijke aanpak zou hier op Graetheide misschien ook mogelijk zijn.

Voor het echter zover is zal er nog heel veel onderzoek plaats moeten vinden. Planmatig, technisch, ecologisch en niet op de laatste plaats; sociaal.

Wij hebben tijdens deze eerste bijeenkomst de informatie die wij hebben (opgenomen tijdens de eerste Baeter Buurten bijeenkomst in 2018) ingebracht. Het is onze wens dat:

  1. Natuur wordt versterkt
  2. Gebied toegankelijk wordt gemaakt voor recreatie
  3. Er een veilig fietspad langs de oude postbaan komt
  4. Wij willen waken voor broodroof van de pachtende agrariërs

Er stond deze zomer ook al een afspraak gepland met DSM.(samen met Graetheidecomité) Aanleiding hiervoor was het 1 miljoen bomenplan van de provincie Limburg. Wij vroegen DSM of zij mogelijkheid zien om de ontbrekende ecologische verbindingszone te realiseren met behulp van het 1 miljoen bomenplan. Daarbij gaven wij aan dat zowel de ecologische verbindingszone als de onveilige verkeerssituatie met name voor fietsers, door ons als achterstallig onderhoud op het terrein gezien worden. De punten werden opgetekend en e.e.a. zou nader worden onderzocht.

Tevens gaven afgevaardigde aan niet gecharmeerd te zijn van de manier waarop de informatievoorziening vanuit DSM, rondom het project sky een stille dood gestorven is.

Ondertussen heeft L’Ortye contact opgenomen met DSM om af te tasten wat de mogelijkheden zouden zijn voor herinrichting van het gebied. DSM gaf aan open te staan voor de dialoog en bracht hun wens in om loodsen in het gebied te plaatsen. Er zijn nog geen concrete plannen voor die loodsen maar gezien de in de toekomst benodigde aanvoer van grondstoffen die de nafta vervangen, lijkt het hen logisch ruimte voor op- en overslag te reserveren. Hiervoor zoeken zij in een straal van c.a. 100 km van Chemelot. Wij schrokken nogal van het “loodsen” idee. Onze insteek was immers 100 miljoen bomen. Het plan evolueerde sindsdien en inmiddels zijn er schetsen waarin de loodsen zijn getransformeerd tot insteekhaven met ondergrondse loodsen. Het dient te worden gezegd, de poging  van L’Ortye om onze wensen en die van DSM nader tot elkaar te brengen dapper is. De loodsen zijn in de schetsen onder de grond verstopt en daardoor vanaf de dorpen erom heen nauwelijks zichtbaar. Echter een insteekhaven met loodsen staat wat ons betreft haaks op onze wens voor versterking van natuur. De industriële activiteiten die op- en overslag met zich meebrengen baren ons grote zorgen. Zeker wanneer men voorziet dat een kleine insteekhaven in een onbeschermd gebied nooit lang klein zal blijven. Ons standpunt hierin is afgestemd en vergelijkbaar met dat van het Graetheidecomité en Dop Berg. In een overvolle westelijke mijnstreek, moeten we het laatste stukje groen niet opgeven maar koesteren.

Omdat alle gesprekken nog oriënterend van aard waren, konden wij nog niets met jullie delen of overleggen. Inmiddels mogen wij dat wel. Wij zouden daarom graag van jullie horen hoe jullie tegenover gebiedsontwikkeling staan. Daarom zullen wij in de komende nieuwsbrief een enquête toevoegen. Daarmee krijgen wij een duidelijker beeld van jullie wensen. Jullie input maakt nadrukkelijk geen onderdeel uit van een officieel proces. Het helpt ons alleen om onze buurt beter te vertegenwoordigen in de klankbordgroep ect. Wij hopen op zoveel mogelijk input.

Kirsten, Marjon en Richard


November 2018 – Standpunt buurtbewoners Graetheide mbt gebiedsontwikkeling ingediend.
Tijdens de bewonersbijeenkomst op 11 juni, zijn wij tot de conclusie gekomen dat om een standpunt te formuleren, wij te weinig concrete informatie hadden. Daarom hebben wij vragen gesteld aan DSM. Helaas hebben wij daarop geen reactie gekregen. Tijdens de klankbordbijeenkomst in September is aan ons gevraagd alsnog een standpunt te formulieren. Dat hebben wij gedaan. Hierbij hebben wij de input van de bewonersbijeenkomst als leidraad genomen. Omdat wij geen reactie op vragen aan DSM hebben gekregen, kunnen wij voor ons relevante risico’s niet uitsluiten. Vandaar dat de toon in ons standpunt behoudender is dan wij aanvankelijk van plan waren. Ons standpunt kunt u lezen onder het kopje ‘correspondentie’

10 Juli 2018, Deelname klankbordgroep

Naast de herinrichting van het gebied betreffende het project SKY, heeft Chemelot plannen voor de uitbreiding van de campus. Baeter Buurten vertegenwoordig vanaf heden de bewoners van Graetheide in de klankbordgroep.

11 Juni 2018, Bijeenkomst buurtbewoners

DSM ontwikkelt onze achtertuin en iedereen vindt daar iets van maar ….. Wat vinden wij eigenlijk? Een brief van de wijkraden naar de Gemeente is onlangs in de pers gepubliceerd. Hierin spreken de wijkraden ook namens omwonenden. Ons is echter nooit iets gevraagd. Het lijkt ons zinvol om boven tafel te krijgen hoe de omwonenden hier zelf over denken. Hiervoor organiseren wij op 11 juni een discussieavond. Projectleider SKY  van DSM (mevrouw Vandenbosch) komt de plannen van DSM toelichten waarna de bewoners van Graetheide het over deze kwestie hebben. Het verslag van deze bijeenkomst dat naar DSM is gestuurd, kunt u hieronder teruglezen.

18 Jan 2018, Ontwerpatelier

DSM nodigt belanghebbenden uit voor een “ontwerpatelier” In aanwezigheid van afgevaardigden van: dorpsplatformen, IVN, Graetheide comité, pachtende agrariërs, Baeter Buurten, de gemeente Sittard- Geleen en de Provincie, tekenen landschapsarchitecten de wensen van de aanwezigen op. Echter, door de weerstand die er bij verschillende deelnemers tegen het plan in zijn geheel heerst, levert het ontwerpatelier niet het gewenste resultaat op. Uitgesproken wordt dat er meer duidelijkheid over de inhoud dient te zijn alvorens er zo concreet verder over het plan gesproken kan worden. Er wordt meer verdieping beloofd.

Nov 2017, Start Baeter Buurten

1e bijeenkomst Baeter Buurten waarin wij “Dromen voor Graetheide benoemen” worden door de bewoners ook wensen gedeeld die betrekking hebben op dit gebied. Zonder te weten hier ooit invloed op te hebben wordt bijvoorbeeld het uitbreiden van natuur en het aanleggen van een fietspad genoemd. Deze zoals de input uit de 2e bijeenkomst, wordt ingebracht tijdens de latere contactmomenten.


Overige

  • Sinds jaar en dag strijdt het Graetheidecomité voor het behoud van Graetheide groen. Wij zijn hen hiervoor zeer erkentelijk. Op hun mooie site vindt u veel informatie over de geschiedenis van onze leefomgeving en nog veel meer.